Azərbaycanın milli maraqları hər şeydən üstündür: qanunsuz şəbəkələrə güzəşt olmamalıdır

Ölkənin suverenliyinə, dövlətçiliyinə və milli maraqlarına qarşı qanunsuz fəaliyyət göstərən dini-siyasi şəbəkələrin fəaliyyəti qanun çərçivəsində araşdırılmalıdır. Azərbaycanı hədəfə alan təşkilatların hüquqazidd əməlləri müəyyən edilməli, ölkə daxilindəki əlaqələri və mümkün maliyyə mənbələri hüquqi qiymətləndirməyə cəlb olunmalıdır.
Azərbaycanla Türkiyə arasındakı qardaşlıq münasibətləri tarixi sınaqlardan keçib. Bu əlaqələr xalqlarımızın ortaq tarixinə, mədəniyyətinə və qarşılıqlı dəstəyinə əsaslanır. Lakin qardaşlıq münasibətləri heç bir dini cərəyanın, qapalı qrupun və ya xaricdən idarə olunduğu iddia edilən ideoloji şəbəkənin Azərbaycanda ayrıca təsir dairəsi yaratmasına bəraət qazandıra bilməz. Türkiyəyə sevgi başqa məsələdir, hər hansı dini-siyasi qrupun maraqlarını Azərbaycanın milli maraqlarından üstün tutmaq isə tamam başqa.
Əgər Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı münasibətlərə xələl gətirməyə, ölkəmizin daxili siyasətinə qanunsuz müdaxilə etməyə və dövlətin suverenliyinə qarşı fəaliyyət göstərməyə çalışan çevrələr varsa, onların fəaliyyəti konkret faktlar əsasında araşdırılmalıdır. Burada əsas meyar həmin şəxslərin hansı dini şüarlarla çıxış etməsi və ya hansı ölkədə əlaqələrinin olması deyil, qanun pozuntusuna yol verib-verməmələridir. Dövlətin suverenliyi və qanunun aliliyi hər hansı qrupun maraqlarından üstün tutulmalıdır.
Nurçuluq və Fətullah Gülən hərəkatı ətrafında müzakirələr Azərbaycanda yeni deyil. 1990-cı illərdən etibarən Gülən hərəkatı ilə əlaqələndirilən təhsil müəssisələri, media qurumları və biznes strukturları ölkədə fəaliyyət göstərib. 2014-cü ildə bu hərəkatla əlaqələndirilən bəzi məktəb və hazırlıq kurslarının idarəçiliyində dəyişikliklər baş verib. Bu faktlar həmin mövzunun ölkədə müəyyən dövrlərdə ictimai və siyasi müzakirə predmeti olduğunu göstərir.
Lakin əsas məsələ yalnız keçmişdə hansı məktəbin bağlanması və ya hansı qurumun idarəçiliyinin dəyişməsi deyil. Əsas sual bu gün qapalı dini-ideoloji şəbəkələrlə əlaqələndirilən strukturların hansı formada fəaliyyət göstərməsi, onların maliyyə və idarəetmə əlaqələrinin necə qurulmasıdır. Təhsil, xeyriyyəçilik, nəşriyyat və şəxsi münasibətlər vasitəsilə təşkilati təsir dairəsinin yaradıldığına dair əsaslı şübhələr varsa, bu məsələlər şəffaf və obyektiv şəkildə araşdırılmalıdır.
Məktəbin əsas vəzifəsi şagirdlərə elm, bilik, tənqidi düşüncə və müstəqil qərarvermə bacarığı aşılamaqdır. Təhsil müəssisələri uşaqları hər hansı qapalı qrupun kor-koranə tərəfdarına çevirmək və ya onları siyasi-dini sədaqət münasibətlərinə cəlb etmək üçün istifadə olunmamalıdır. Tədris prosesinin məqsədləri, maliyyə mənbələri və idarəetmə əlaqələri ilə bağlı əsaslı suallar yaranarsa, səlahiyyətli dövlət qurumları qanunvericiliyə uyğun yoxlamalar aparmalıdır. Qanun pozuntusu müəyyən edildiyi təqdirdə isə müvafiq hüquqi tədbirlər görülməlidir.
Bununla belə, məsələni bütün dindarlara, nurçuluğun müxtəlif istiqamətlərinə və ya Türkiyədən gələn müəllimlərə şamil etmək doğru olmaz. Dini etiqad azadlığı hər kəsin fundamental hüququdur. Lakin dini inancdan istifadə etməklə qanunsuz təşkilatlanma aparmaq, xarici mərkəzlərdən qanunsuz göstərişlər almaq, dövlət qurumlarına qeyri-qanuni təsir göstərmək və Azərbaycanın milli maraqlarına zidd fəaliyyət həyata keçirmək iddiaları konkret sübutlar əsasında qiymətləndirilməlidir.
Heç bir dini mənsubiyyət, təriqət və ya xarici himayə qanundan üstün deyil. Dövlətin vəzifəsi insanların dini inancını hədəfə almaq yox, hüquq pozuntularının qarşısını almaqdır. Bu fərq qorunmalıdır: dini etiqada görə təqib yolverilməzdir, sübuta yetirilmiş qanunsuz fəaliyyət isə hüquqi məsuliyyət yaratmalıdır.
Azərbaycanın dünyəvi dövlət quruluşu da bu prinsiplərə əsaslanır. Dövlət dini icmaların hüquqlarına hörmət etməli, eyni zamanda heç bir dini-siyasi şəbəkənin qanundan kənar paralel idarəetmə və ya təsir mexanizmləri yaratmasına imkan verməməlidir.
Azərbaycanın suverenliyinə qarşı qanunsuz fəaliyyət göstərilməsi barədə əsaslı məlumatlar varsa, ölkə daxilindəki əlaqələr, maliyyə axınları və təşkilati strukturlar hüquqi çərçivədə araşdırılmalıdır. Mümkün qanun pozuntuları sənədləşdirilməli, məsul şəxslər isə yalnız sübutlar və qanuni prosedurlar əsasında cavabdehlik daşımalıdırlar.
Qanunsuz fəaliyyət göstərdiyi müəyyən edilən təşkilatların fəaliyyətinin dayandırılması, qeydiyyatının ləğvi və ya maliyyə əməliyyatlarına məhdudiyyət qoyulması kimi tədbirlər yalnız qanunvericilikdə nəzərdə tutulan əsaslar və müvafiq hüquqi prosedurlar çərçivəsində həyata keçirilməlidir. Bu yanaşma konkret təşkilatların və sübuta yetirilmiş əməllərin qiymətləndirilməsinə əsaslanmalı, bütöv dini icmaların kollektiv şəkildə ittiham olunmasına gətirib çıxarmamalıdır.
Dövlətin qanuni müdaxilə imkanları olduğu halda, mümkün hüquq pozuntularına göz yummaq da, sübutsuz ittihamlarla insanları hədəfə almaq da yolverilməzdir. Ən təsirli yanaşma faktlara əsaslanan araşdırma, şəffaflıq və qanunun hamıya eyni qaydada tətbiq edilməsidir.
Azərbaycan dost ölkələrin vətəndaşlarına açıqdır. Türkiyənin alimləri, müəllimləri, sahibkarları və ziyalıları ölkəmizdə hörmətlə qarşılanırlar. Bununla yanaşı, ölkəmizdə fəaliyyət göstərən istənilən təşkilat Azərbaycanın qanunlarına riayət etməlidir. Azərbaycan ərazisində qərarları gizli qruplar, xarici dini rəhbərlər və ya başqa ölkələrdəki siyasi çəkişmələr deyil, ölkənin qanunları müəyyən edir.
Əsas prinsip aydındır: Azərbaycanın milli maraqlarına qarşı qanunsuz fəaliyyət göstərən heç bir şəbəkəyə güzəşt edilməməlidir. Bununla yanaşı, hər bir ittiham hüquqi əsaslara söykənməli, məsuliyyət fərdi qaydada müəyyən edilməlidir. Azərbaycan heç bir xarici ideoloji mərkəzin qanunsuz təsir platformasına çevrilməməli, eyni zamanda dini etiqad və vicdan azadlığına hörmət qorunmalıdır.
Dövlətçilik naminə prinsipiallıq məhz bu tarazlığın qorunmasıdır: dostluğa hörmət, dini etiqad azadlığına təminat və qanunsuz müdaxiləyə qarşı qanun çərçivəsində qətiyyətli mövqe.

Şəmsi Qoca

Telegramda izləyin