Sürücüsüz avtomobil qəza törətsə, məsuliyyəti kim daşıyacaq? - VƏKİLDƏN AÇIQLAMA

Azərbaycanda sürücüsüz nəqliyyat vasitələrinin tətbiqinə hazırlıq prosesi başlayır. Avtonom nəqliyyat sistemlərinin ölkədə mərhələli şəkildə tətbiqi üçün normativ-hüquqi, texnoloji və institusional bazanın yaradılması nəzərdə tutulur. Lakin sükan arxasında insanın olmadığı avtomobillərin yollarda hərəkəti yeni bir sualı da gündəmə gətirir: sürücüsüz nəqliyyat vasitəsi qəza törədərsə, buna görə məsuliyyəti kim daşıyacaq? Əgər qəzanın səbəbi avtomobilin proqram təminatındakı xəta, texniki nasazlıq və ya süni intellektin verdiyi yanlış qərar olarsa, məsuliyyət avtomobil sahibinin, istehsalçının, proqram təminatçısının, yoxsa digər tərəfin üzərinə düşəcək?

Hazırda bu sualların cavablandırılması üçün hüquqi bazanın dəqiqləşdirilməsinə ehtiyac olduğu bildirilir. Bəs Azərbaycanda sürücüsüz avtomobil qəza törədərsə, cinayət və maddi məsuliyyət kimin üzərinə düşəcək?
Mövzu ilə bağlı Vəkillər Kollegiyasının üzvü Cavanşir Qasımzadə BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, sürücüsüz avtomobillərin törətdiyi qəzalarda məsuliyyət məsələsi texniki səbəbdən və situasiyadan asılı olaraq dəyişir. Onun sözlərinə görə, ilk növbədə, bizim qanunvericiliyə görə avtomobil yüksək təhlükə mənbəyi sayıldığı üçün yolda baş verən ziyana görə ilkin cavabdehliyi maşının sahibi və ya onu idarə edən operator daşıyır: "Əgər sistemə kənardan nəzarət edən şəxs vaxtında müdaxilə etməyib səhlənkarlıq göstəribsə, burada artıq həmin insanın fərdi təqsiri və məsuliyyəti yaranır. Digər tərəfdən, hər şey proqram təminatının dayanması, alqoritm xətası və ya sistemin daxili nasazlığı səbəbindən baş veribsə, işin gedişatı tamamilə dəyişir. Belə məqamda günah birbaşa avtomobili hazırlayan zavodun və ya proqramı yazan şirkətin üzərinə düşür.

Zərərçəkən tərəf və ya maşın sahibi məhkəməyə müraciət edərək dəymiş ziyanı məhz istehsalçıdan tələb edə bilər. Gələcəkdə bu sahə tam formalaşdıqca sığorta mexanizmləri də dəqiqləşəcək və məsuliyyət bölgüsü daha rahat müəyyən olunacaq".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin