Azərbaycan məhsullarının ixracı üçün yeni dəstək: Dövlət nəqliyyat xərclərinin 70%-ni ödəyəcək - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Azərbaycan qeyri-neft-qaz ixracının artırılması istiqamətində yeni dəstək mexanizmini işə salır. Sentyabrın 1-dən etibarən Azərbaycan mənşəli qeyri-neft-qaz məhsullarının ixracı zamanı çəkilən nəqliyyat xərclərinin müəyyən hissəsi dövlət tərəfindən kompensasiya olunacaq. Prezident İlham Əliyevin iyunun 9-da imzaladığı fərmana əsasən, daşınma dəmir yolu, hava, dəniz və Azərbaycanda qeydiyyatda olan avtomobil nəqliyyatı ilə həyata keçirildikdə faktiki nəqliyyat xərclərinin 70 faizədək hissəsi nəzərə alınacaq. Xarici qeydiyyatlı avtomobillərlə daşınmada isə bu göstərici 50 faiz təşkil edəcək. Yeni mexanizmin 2036-cı ilədək tətbiqi nəzərdə tutulur. Dövlətin bu addımı yerli məhsulların xarici bazarlara çıxarılması zamanı sahibkarların üzləşdiyi yüksək logistika xərclərinin azaldılmasına və Azərbaycan məhsullarının beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına hesablanıb. İqtisadçılar hesab edirlər ki, nəqliyyat xərclərinin subsidiyalaşdırılması xüsusilə uzaq bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirə bilər, lakin ixracın davamlı artımı üçün yalnız logistika dəstəyi kifayət etmir.

Bəs yeni mexanizm Azərbaycan məhsullarının xarici bazarlarda rəqabət qabiliyyətini nə qədər artıracaq? Dövlətin logistika xərclərinin bir hissəsini üzərinə götürməsi qeyri-neft ixracının həcmini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilərmi?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bu qərar Azərbaycan məhsullarının xarici bazarlarda rəqabət qabiliyyətini müəyyən qədər ciddi şəkildə artıra bilər. Çünki qeyri-neft məhsullarının ixracında əsas problemlərdən biri yalnız məhsulun qiyməti deyil, onun daşınma və logistika xərcləridir. Onun sözlərinə görə, xüsusilə uzaq bazarlara çıxış zamanı nəqliyyat xərcləri məhsulun son qiymətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır: "Dövlətin bu xərclərin bir hissəsini qarşılaması Azərbaycan məhsullarının xarici alıcı üçün daha münasib qiymətə təklif edilməsinə imkan verəcək. Bu, xüsusilə kənd təsərrüfatı, qida sənayesi, kimya, yüngül sənaye və digər qeyri-neft sahələrində ixracatçılara üstünlük qazandıra bilər. Eyni zamanda şirkətlər yeni bazarlara daxil olmaq və mövcud bazarlarda satışlarını artırmaq üçün daha geniş imkan əldə edəcəklər.

Lakin subsidiyanın özü ixracın kəskin artmasına zəmanət vermir. Məhsulların keyfiyyəti, sertifikatlaşdırılması, brendinqi, istehsalın həcmi və xarici bazarlardakı tələblərə uyğunluğu da vacibdir. Əgər nəqliyyat dəstəyi bu amillərlə paralel şəkildə tətbiq olunarsa, 2036-cı ilədək davam edəcək mexanizm Azərbaycanın qeyri-neft ixracının coğrafiyasını genişləndirə və ixracatçıların uzunmüddətli rəqabət qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirə bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin