"Sabah edərəm" xəstəliyi: Tənbəllik, yoxsa psixoloji problem? - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA

Bəzi insanlar görməli olduqları işləri davamlı olaraq sonraya saxlayır, vacib tapşırıqları son ana qədər təxirə salır və hətta bunun onlara problem yaradacağını bildikləri halda hərəkətə keçməkdə çətinlik çəkirlər. Cəmiyyətdə bu davranış çox vaxt sadəcə "tənbəllik" kimi qiymətləndirilir. Lakin hər işi ertələmək istəksizlikdən qaynaqlanmaya bilər.

Bəzən insanın motivasiya çatışmazlığı, uğursuzluq qorxusu, həddindən artıq stress, diqqətin dağılması və digər psixoloji amillər də işləri təxirə salmasına səbəb ola bilər. Bəs insanın davamlı olaraq işlərini ertələməsi nə zaman tənbəllik, nə zaman isə psixoloji problemin əlaməti hesab edilə bilər?
Mövzu ilə bağlı psixoloq Samirə Bağırova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bu cür davranış ətrafdakı insanlarda bəzən yanlış fikir yarada bilir. Onun sözlərinə görə, məsuliyyətdən yayınma, və "tənbəl" kimi dəyərləndirililir: "Psixoloji səbəbinə gəldikdə insan işi görmək istəmədiyi üçün yox, əslində işin onda yaratdığı daxili narahatlıqdan qaçmaq üçün onu təxirə salmasıdır. Daxili narahatlıq bir neçə səbəbdən yarana bilər. Uğursuzluq qorxusu; "işə başlayaram birdən alınmaz və onun haqqında yanlış fikir formalaşar" fikrinə fokuslanmaq. Perfeksionizm; "Mükəmməl etməliyəm" qorxusu ilə işə başlaya bilmir. Motivasiya gözləmək; hərçənd ki, motivasiya işə başladıqda yarana bilir. Məsulliyət daşımaq qorxusu. Yaxud beyin komfort zonadan, rahatlıqdan çıxmaq istəmir. Digər səbəbdən biri; işi məcbur funksiya kimi qəbul edərək daxilən üsyanı başlayır. Tapşırılan işlə məşqul olmaq istəmir və qarşı tərəfə deyə bilmir, eləcə də imtina da edə bilmir, amma özünü məcbur görür və özünü məcbur etdiyi üçün, özünün bu halını sevmir, bir şəkildə işə başlaya bilmir. Yaxud zamanını düzgün planlaya bilmir və tapşırığı yerinə yetirməyi çatdırmır.

Daha dərin səbəblərdən depressiya, emosional tükənmə, özünəinamın aşağı olması, icraedici funksiyaların çətin gəlməsi kimi problemlər ola bilər. Ümumiyyətlə işi ertələyən insan, hər dəfə bu günün işini sabaha qoyduqca bugünkü narahatlığını azaldır, amma sabah həmin narahatlıq bir az da artmış olur. Bu şəkildə beyində böyük yükə çevrilərək insanı taqətdən salır, motivasiyanı zəiflədir, pozitiv düşünməyə, hədəf qurmağa mane olur. Ona görə bu məsələnin kökündə adətən, emosiyanı idarə edə bilməmək dayanır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin