Müəllim maaşları dəyişir? - Şagird nəticələrinə görə ödəniş təklifi - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Azərbaycanda müəllimlərin əməkhaqqının müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı yeni yanaşma müzakirə mövzusuna çevrilib. Hazırda müəllimlərin maaşına təsir edən əsas amillər sırasında dərs yükü və sertifikasiya nəticələri yer alsa da, gələcəkdə şagirdlərin akademik göstəricilərinin də müəllimin əməkhaqqının müəyyənləşdirilməsində nəzərə alınması təklif edilir. Bu yanaşmanın tərəfdarları hesab edir ki, müəllimin fəaliyyətinin əsas nəticələrindən biri onun şagirdlərinin əldə etdiyi nailiyyətlərdir.

Digər tərəfdən, belə bir sistemin tətbiqi zamanı şagirdin sosial vəziyyəti, məktəbin imkanları və digər amillərin də nəzərə alınmasının vacibliyi vurğulanır. Dünyanın bəzi ölkələrində müəllim fəaliyyətinin nəticələrinə əsaslanan bonus və əlavə ödəniş modelləri tətbiq olunsa da, müəllim maaşının birbaşa şagird nəticələrinə bağlanması geniş yayılmış praktika deyil.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, mən hesab edirəm ki, müəllimin əsas maaşını şagirdin nəticəsinə bağlamaq düzgün deyil. Onun sözlərinə görə, oxumayan, dərsə maraq göstərməyən, ailəsindən təhsil dəstəyi almayan və ya müxtəlif səbəblərdən zəif nəticə göstərən şagirdə görə müəllimi maddi cəzalandırmaq ədalətli deyil: "Müəllim şagirdi öyrədə bilər, istiqamətləndirə bilər, motivasiya edə bilər, amma uşağın yerinə oxuya bilməz. Əgər belə sistem tətbiq olunsa, paradoksal vəziyyət yaranar: müəllim zəif şagirdlərin olduğu məktəbdə işləmək istəməyəcək, hamı yüksək nəticə göstərən şagirdlərin toplandığı məktəblərə can atacaq. Halbuki ən çox müəllim əməyinə ehtiyac məhz zəif nəticə göstərən uşaqlardadır.

Şagird nəticəsinə görə əlavə bonus sistemi müəyyən şərtlərlə mümkündür, amma bu, müəllimin maaşının əsas hissəsini müəyyənləşdirməməlidir.
Bu yanaşmanı xüsusi məktəblərdə və ya şagird seçimi ilə formalaşan təhsil müəssisələrində sınaqdan keçirmək daha məntiqli ola bilər. Çünki orada qəbul şərtləri, şagird kontingenti və təhsil mühiti daha nəzarətolunan olur.

Adi dövlət məktəbində isə müəllimin maaşını uşağın qiymətinə bağlamaq məncə təhsildə ədaləti artırmaz, əksinə, sosial bərabərsizliyi daha da dərinləşdirə bilər.
Qısası: müəllim şagirdin nəticəsinə görə mükafatlandırıla bilər, amma şagirdin nəticəsinə görə cəzalandırılmamalıdır. Maaş isə ilk növbədə müəllimin əməyinin və peşəkarlığının qarşılığıdır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin