İlham Əliyevin UzA müsahibəsi: Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin yeni mərhələsi

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə (UzA) müsahibəsi iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin hansı səviyyəyə yüksəldiyini bir daha nümayiş etdirib. Dövlət başçısının müsahibəsində Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələrinin siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, enerji, mədəni-humanitar və regional əməkdaşlıq istiqamətləri əhatə olunub.

Qeyd etmək lazımdır ki, Prezident İlham Əliyevin UzA-ya müsahibəsi 13 noyabr 2025-ci ildə yayımlanıb. Müsahibə Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşü ərəfəsində Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri, xüsusilə Özbəkistan arasında münasibətlərin inkişafına dair mühüm mesajları özündə əks etdirib.

.
Tarixi və mənəvi bağlardan strateji müttəfiqliyə

Azərbaycan və Özbəkistan münasibətlərinin əsasını iki xalqı birləşdirən ortaq tarix, mədəniyyət, dil, mənəvi dəyərlər və ənənələr təşkil edir. Prezident İlham Əliyev müsahibəsində Özbəkistanı Azərbaycan üçün "qardaş ölkə və etibarlı müttəfiq" kimi xarakterizə edib.

Bu münasibətlərin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, xalqlar arasında mövcud olan tarixi yaxınlıq müasir dövrdə dövlətlərarası əməkdaşlığın möhkəm siyasi dayağına çevrilib. Bu gün Azərbaycan və Özbəkistan arasında əlaqələr ən yüksək - müttəfiqlik səviyyəsindədir.

Prezident İlham Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyev arasında formalaşmış yüksək səviyyəli siyasi dialoq bu prosesin mühüm hərəkətverici qüvvəsidir. Qarşılıqlı səfərlərin və görüşlərin intensivliyi iki ölkə rəhbərliyi arasında siyasi etimadın yüksək səviyyədə olduğunu göstərir.

Azərbaycan-Mərkəzi Asiya əməkdaşlığı genişlənir
UzA müsahibəsində diqqət çəkən əsas məsələlərdən biri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərinin inkişafıdır. Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri artan strateji əhəmiyyətə malik vahid tarixi, mədəni, coğrafi və geosiyasi məkan formalaşdırır.

Bu baxımdan Xəzər dənizi iki region arasında ayırıcı deyil, birləşdirici amil kimi çıxış edir. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi onu Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında mühüm əlaqələndirici mərkəzə çevirir.

Dövlət başçısının sözlərinə görə, son üç ildə Mərkəzi Asiya dövlətlərinin başçıları Azərbaycana təxminən 30 dəfə səfər edib, Prezident İlham Əliyev isə həmin müddətdə qardaş ölkələrə 13 dəfə səfər edib. Bu göstəricilər Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrə verdiyi strateji əhəmiyyətin miqyasını nümayiş etdirir.

Orta Dəhliz Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyətini artırır
Müasir dünyada nəqliyyat və logistika marşrutları yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Özbəkistanın əməkdaşlığında Orta Dəhliz xüsusi yer tutur.
Şərqlə Qərbi birləşdirən bu nəqliyyat marşrutu Azərbaycanı Mərkəzi Asiya ölkələri üçün Avropa bazarlarına çıxış baxımından mühüm tərəfdaşa çevirir. Eyni zamanda, Özbəkistanın Mərkəzi Asiyanın mühüm iqtisadi və nəqliyyat mərkəzlərindən biri olması iki ölkə arasında logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün böyük imkanlar yaradır.

Prezident İlham Əliyev müsahibəsində Orta Dəhlizin artan əhəmiyyətinin əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün mühüm imkanlar yaratdığını vurğulayıb.Azərbaycanın nəqliyyat infrastrukturu, Xəzər üzərindən keçən marşrutları və beynəlxalq layihələrdə iştirakı ölkənin regional tranzit mərkəzi kimi mövqeyini daha da gücləndirir.

İqtisadi əməkdaşlıq üçün böyük potensial
Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindən biri də iqtisadi-ticari əməkdaşlıqdır. İki ölkə arasında siyasi münasibətlərin yüksək səviyyəsi iqtisadi əlaqələrin də inkişafına əlverişli zəmin yaradır.
Sənaye, kənd təsərrüfatı, investisiya, nəqliyyat, logistika və energetika kimi sahələrdə birgə layihələrin həyata keçirilməsi iqtisadi tərəfdaşlığın çoxşaxəli xarakter aldığını göstərir.
Burada əsas məqsəd yalnız ticarət dövriyyəsini artırmaq deyil, qarşılıqlı investisiyaları genişləndirmək, yeni istehsal sahələri yaratmaq və iki ölkənin iqtisadi potensialını regional layihələrə yönəltməkdir.Yaşıl enerji əməkdaşlığın yeni istiqamətidir.

Azərbaycanın enerji siyasətində bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı son illərdə mühüm prioritetə çevrilib. Mərkəzi Asiya ölkələri ilə enerji sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi isə bu siyasətin regional ölçüdə yeni imkanlar qazanmasına şərait yaradır.Azərbaycanın enerji infrastrukturu, Xəzər regionundakı imkanları və Avropa enerji bazarları ilə əlaqələri ölkəni yaşıl enerjinin gələcək ixrac marşrutlarında mühüm tərəfdaşlardan birinə çevirə bilər.
Özbəkistanla bu istiqamətdə əməkdaşlıq iki ölkənin enerji təhlükəsizliyinə və regionlararası enerji bağlantılarının inkişafına töhfə verə biləcək mühüm sahələrdən biridir.

Qarabağın bərpasında Özbəkistanın dəstəyi
Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığının ən parlaq nümunələrindən biri Özbəkistanın Qarabağın bərpası prosesində iştirakı və Azərbaycana göstərdiyi dəstəkdir.Füzuli şəhərində Özbəkistanın iştirakı ilə həyata keçirilən layihələr iki xalq arasında dostluğun və həmrəyliyin simvoluna çevrilib. Bu təşəbbüslər Azərbaycanın Böyük Qayıdış prosesinə dost və qardaş ölkələrin verdiyi töhfənin mühüm nümunələrindəndir.
Qarabağın yenidən qurulması yalnız Azərbaycanın daxili inkişaf layihəsi deyil. Bu proses həm də Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşlarının ölkəmizə göstərdiyi siyasi və mənəvi dəstəyin əyani ifadəsinə çevrilib.

Mədəniyyət və ortaq irs iki xalqı birləşdirir
Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin dərinliyini müəyyən edən əsas amillərdən biri də ortaq mədəni irsdir.

Nizami Gəncəvi və Əlişir Nəvai kimi böyük şəxsiyyətlərin yaradıcılığı iki xalqın mənəvi yaxınlığının parlaq nümunəsidir. Elm, təhsil, ədəbiyyat, incəsənət və mədəniyyət sahələrində qarşılıqlı tədbirlər xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına və münasibətlərin gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir.
Bu mənada Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələri yalnız dövlətlərarası münasibət deyil, həm də xalqlar arasında dərin mənəvi bağların müasir dövrdə davamıdır.

Türk dünyasının birliyində mühüm rol
Azərbaycan və Özbəkistanın yaxınlaşması Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlığın inkişafı baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.İki ölkənin siyasi, iqtisadi, nəqliyyat və mədəni sahələrdə əməkdaşlığı Türk dünyasında inteqrasiya proseslərinə müsbət təsir göstərir. Azərbaycan və Özbəkistanın ortaq mövqelər nümayiş etdirməsi türk dövlətləri arasında həmrəylik və qarşılıqlı dəstək imkanlarını genişləndirir.
Bu əməkdaşlıq göstərir ki, Türk dünyasının gələcəyi yalnız tarixi və mədəni yaxınlıqla deyil, eyni zamanda real iqtisadi layihələr, nəqliyyat bağlantıları, enerji əməkdaşlığı və siyasi dialoqla formalaşır.

Azərbaycanın Mərkəzi Asiyada artan rolu
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsi Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin artıq yeni strateji mərhələyə daxil olduğunu göstərir.Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşlərinə dəvət olunması ölkəmizin regionla münasibətlərinin yüksək səviyyəsini təsdiqləyir. Prezident İlham Əliyev qarşıdakı Daşkənd görüşünün də siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, investisiya, enerji, mədəni-humanitar və rəqəmsal transformasiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm mərhələ olacağına əminliyini ifadə edib.

Bu proses Azərbaycanın Cənubi Qafqazla Mərkəzi Asiya arasında mühüm körpü rolunu daha da gücləndirir. Xəzər dənizi üzərindən qurulan bağlantılar, nəqliyyat dəhlizləri və iqtisadi layihələr iki regionun bir-birinə daha sıx inteqrasiyasına imkan yaradır.

Güclü siyasi iradə gələcək əməkdaşlığın təminatıdır
Prezident İlham Əliyevin UzA-ya müsahibəsi Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin yüksək səviyyəsini təsdiqləməklə yanaşı, gələcək əməkdaşlığın istiqamətlərini də müəyyənləşdirən mühüm siyasi mesajdır.
Bu gün Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlər qarşılıqlı etimad, strateji maraqlar və tarixi-mədəni yaxınlıq üzərində qurulub. İki ölkə liderləri arasında siyasi dialoqun yüksək səviyyədə olması isə əldə olunan razılaşmaların praktik layihələrə çevrilməsinə mühüm imkan yaradır.

Azərbaycan-Özbəkistan əməkdaşlığının gələcəkdə daha da genişlənməsi həm iki ölkənin iqtisadi və siyasi imkanlarını artıracaq, həm də Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında yeni əməkdaşlıq platformalarının formalaşmasına töhfə verəcək.Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində səsləndirilən fikirlər bir daha göstərir ki, Azərbaycan üçün Özbəkistan sadəcə dost və qardaş dövlət deyil, eyni zamanda etibarlı strateji müttəfiqdir. Bu müttəfiqlik münasibətləri qarşılıqlı hörmət, etimad və ortaq maraqlar əsasında inkişaf edir.

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin bugünkü mənzərəsi göstərir ki, iki xalqın əsrlər boyu formalaşmış qardaşlığı müasir dövrdə siyasi iradə, iqtisadi əməkdaşlıq və strateji tərəfdaşlıqla daha da möhkəmlənir. Qarşıdakı mərhələdə bu münasibətlərin həm ikitərəfli, həm də regional miqyasda daha böyük nəticələr doğuracağı gözlənilir.

Emil Əkbərov
"BİG Media"MMC-nin direktoru

Telegramda izləyin