Vakansiya az, rəqabət çox, imtahan isə pullu - Müəllim namizədlərini nə gözləyir?

"Vakansiyaların azlığı və rəqabətin yüksək olması fonunda imtahanın ödənişli edilməsi namizədlər üçün əlavə maddi və mənəvi yük yaradır. Bu qərarın mümkün səbəblərini və yarada biləcəyi nəticələri bir neçə istiqamətdə izah etmək olar".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib.

O, qeyd edib ki, imtahanların təşkili müəyyən maliyyə xərcləri tələb edir. Kompüter mərkəzləri, proqram təminatı, zallar və nəzarətçilərin əməkhaqqı dövlət üçün əlavə xərc yaradır. Ödənişli modelə keçid bu xərclərin müəyyən hissəsinin namizədlərin hesabına qarşılanmasına imkan verir:

"Digər səbəb kimi imtahana müraciət edənlərin sayının tənzimlənməsi göstərilə bilər. İmtahan pulsuz olduqda heç bir hazırlığı olmayan və sadəcə şansını sınamaq istəyən şəxslərin də sayı artır. Ödəniş isə müəyyən mənada seçim mexanizmi rolunu oynayaraq daha ciddi hazırlaşan namizədlərin müraciət etməsinə səbəb ola bilər.

Lakin bu yanaşmanın sosial baxımdan mənfi tərəfləri də var. Maddi imkanları məhdud olan, xüsusilə ucqar rayonlarda yaşayan istedadlı namizədlər üçün ödəniş əlavə baryer yarada bilər. Bir neçə il ardıcıl imtahanda iştirak edən və uğur qazana bilməyən şəxslər üçün bu xərc daha ciddi maliyyə yükünə çevrilə bilər.

Digər risk müəllimlik peşəsinə marağın azalmasıdır. Onsuz da rəqabətin yüksək olduğu işə qəbul prosesinə əlavə ödəniş tələbinin gətirilməsi gələcəkdə pedaqoji ixtisaslara maraq göstərən gənclərin sayına təsir edə bilər.

Bu prosesin gələcəkdə hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi də mühüm sualdır. Ödənişli imtahan modelinin genişlənməsi dövlət imtahanlarının təşkilində "xidmət müqabilində ödəniş" yanaşmasının güclənməsinə səbəb ola bilər. Gələcəkdə MİQ-dən başqa sertifikasiya və digər peşəkar imtahanların da ödənişli olması ehtimalı bu baxımdan müzakirə edilə bilər.

Daha ədalətli yanaşmalardan biri isə yüksək bal toplayaraq yer qazana bilməyən namizədlərə növbəti il üçün müəyyən güzəştlərin tətbiq edilməsi və ya imtahandan uğurla keçənlər üçün ödənişin geri qaytarılması ola bilərdi".

Telegramda izləyin