Dotasiyalar, bahalaşan gedişhaqları və dəyişməyən nəticə: Metropoliten niyə zərərdədir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Bakının yeraltı nəqliyyatı artıq uzun illərdir eyni arqumentlə gündəmə gəlir: metropoliten zərərlə işləyir. Rəsmi açıqlamalarda xərclərin gəlirləri üstələdiyi bildirilir. Lakin hər gün yüz minlərlə sərnişin daşıyan, şəhər nəqliyyatında xüsusi çəkisi olan və faktiki olaraq daimi müştəri axınına malik bir qurumun fasiləsiz şəkildə zərər etməsi cəmiyyətdə haqlı suallar yaradır. Əsas narahatlıq ondan ibarətdir ki, bu zərərin konkret səbəbləri ictimaiyyət üçün aydın şəkildə izah olunmur. Metropolitenin xərclər strukturu, idarəetmə mexanizmi, satınalmalar, texniki xidmət və inzibati məsrəflər barədə dolğun məlumatlar açıqlanmır.

Üstəlik, Bakı Metropoliteni illərdir dövlət tərəfindən müxtəlif formalarda dotasiyalar almasına baxmayaraq, maliyyə nəticələri dəyişmir və hər il yenidən zərər açıqlanır. Bu fakt da sualları daha da artırır. Məsələ artıq ictimai nəqliyyatda qiymətlərin mərhələli şəkildə, demək olar ki, hər il artırılması fonunda daha ciddi görünür. Gedişhaqlarının yüksəldiyi, sərnişinlərin yükünün artdığı bir şəraitdə metropolitenin yenə də zərər açıqlaması, problemin tariflərlə deyil, daha dərin struktur və idarəetmə məsələləri ilə bağlı olduğunu göstərir. Dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlər və artan qiymətlər fonunda ictimai vəsait hesabına fəaliyyət göstərən bir qurumun daimi zərər açıqlaması normal hal kimi qəbul edilə bilməz. Cəmiyyət isə sadəcə rəqəmləri deyil, bu rəqəmlərin arxasındakı real səbəbləri bilmək istəyir.
Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Natiq Cəfərli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Metropiltenin zərərlə fəaliyyət göstərdiyini biz yox, onlar sübut etməlidirlər. Yəni niyə ziyanla işləyirlər? Bunu necə hesablayırlar? Yəni gəlir və zərəri necə hesablayırlar? Bu qədər dövlət dotasiyası olur, bu qədər dəstək olur niyə ziyanla işləyirlər? Onun sözlərinə görə ziyanla işləyəndə məntiqlə xərclər azalmalıdır: "Niyə xərclərini azaltmırlar, həmişə qiyməti artırmaq haqqında düşünürlər?

Bütün dövlət idarələri və şirkətlərinə bu aiddir. O cümlədən metropolitenə. Metrolitenə ciddi, müstəqil, heç bir təsir altında olmayan ciddi bir audit lazımdır. Yəni bu auditdən sonra onların xərc və gəlir hissələri ciddi şəkildə araşdırılmalıdır. Yəni xərcləri çoxdursa, azaldılmalıdır və xərclər azalanda avtomatik olaraq maya dəyəridə düşür və qiymətin artırılmasına ehtiyac yaranmır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin