"Atəşkəs Suriyada "dövlət içində dövlət" modelinə yol açır"-POLİTOLOQ

"Suriya hökumət qüvvələri ilə YPG/SDQ arasında atəşkəs razılaşması formal olaraq silahlı toqquşmaların dayandırılması və mülki əhalinin təhlükəsizliyinin təminatı baxımından müsbət addım kimi görünə bilər. Lakin razılaşmanın bəzi spesifik bəndləri Suriyanın dövlət suverenliyi üçün ciddi risklər yaradır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.

O, qeyd edib ki, razılaşmanın 1-ci bəndinə əsasən, Suriya hökumət qüvvələri ilə YPG/SDQ arasında bütün cəbhələrdə dərhal və hərtərəfli atəşkəs elan olunur, Fərat çayının şərqindəki SDQ hərbi birləşmələri geri çəkilir:

"Atəşkəs yalnız müharibə aparan tərəflər üçün nəzərdə tutulduğundan, Suriya hökumətinin beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisində fəaliyyət göstərən silahlı qurumla rəsmi razılaşma imzalaması faktiki olaraq SDQ-ni siyasi-hərbi tərəf kimi tanıyır və onu daxili silahlı qrup statusundan çıxarır. Razılaşmanın 5-ci və 10-cu bəndləri SDQ-nin Suriya Müdafiə və Daxili İşlər nazirliklərinin strukturlarına inteqrasiyasını və mərkəzi hökumət strukturlarında yüksək rütbəli vəzifələrə namizədlərin təqdim edilməsini nəzərdə tutur. Formal olaraq bu, dövlət nəzarətinin bərpası kimi görünə bilər. Lakin praktikada bu addım dövlət aparatının daxilinə SDQ-nin transferi deməkdir və "dövlət içində dövlət, ordu içində ordu" modelinin formalaşmasına yol açır. Beləliklə, SDQ gələcəkdə muxtariyyət və ya müstəqillik elan etsə, Suriya dövləti onlara qarşı effektiv tədbir görməkdə ciddi çətinliklərlə üzləşə bilər. 11-ci və 12-ci maddələr kürdlərin mədəni və vətəndaşlıq hüquqlarının tanınmasını, həmçinin SDQ-nin "suverenliyi və regional sabitliyi təmin etmək" adı altında bəzi şəxsləri Suriyadan çıxarmaq öhdəliyini ehtiva edir. Bu maddələr selektiv və manipulyativ istifadə riski daşıyır; PKK ilə əlaqəsi olan və ya olmayan şəxslər arasında fərq qoymaq Suriya hakimiyyəti üçün çətin olacaq və vətəndaşlıq institutunun təhlükəsizliyini zəiflədəcək. 13-cü maddə ABŞ-ın Suriyadakı hərbi və siyasi varlığının davamını və SDQ-nin himayəsini təsdiqləyir. Maddəyə əsasən, Suriya dövləti ABŞ-la koordinasiya çərçivəsində İŞİD-ə qarşı mübarizəni davam etdirməli olacaq. Praktikada bu əməkdaşlıq SDQ-nin güclənməsinin əsas səbəbi olub və Vaşinqtonun Suriyada hələ də aktiv olduğunu göstərir. Həmçinin, SDQ-nin qorunması ABŞ maraqları ilə birbaşa bağlıdır və bu quruma qarşı hər hansı təzyiq Vaşinqtonla qarşıdurma yaratmaq potensialı daşıyır. Razılaşma həm Suriya üçün, həm də Türkiyə üçün strateji mesaj verir. Dəməşq baxımından ölkənin suveren qərarvermə imkanları məhdudlaşır, Ankara üçün isə ABŞ-ın YPG/SDQ-ni regional təhlükəsizlik arxitekturasının ayrılmaz elementi kimi qorumaqda israrlı olması açıq göstəricidir".

Telegramda izləyin