Rusiya-Ukrayna müharibəsi çərçivəsində Tramp-Zelenski görüşü sülh prosesini sürətləndirəcəkmi?

Dekabrın son günlərində ABŞ Prezidenti Donald Trump ilə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Floridadakı Mar‑a‑Lago iqamətgahında bir araya gəldi. Bu görüş uzun sürən Rusiya‑Ukrayna münaqişəsinin dayandırılması üçün diplomatik səylərin yenidən canlandırılması məqsədi daşıyırdı və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən ciddi diqqətə səbəb oldu.
Mövzu ilə bağlı politoloq Turan Rzayev BiG.AZ-a açıqalamasında bildirdi ki, ortada bir sülh sazişi var. Onun sözlərinə görə, bu sülh sazişini ABŞ prezidenti Donald Tramp təklif edib: "Ümumiyyətlə ABŞ prezidenti Donald Trampın məsələyə baxışı prosesin ən qısa zamanda həllidir. Yəni bunun davamlı və qalıcılığı sual altındadır. Rəsmi Vaşinqton hələlik bununla o qədərdə maraqlanmır. Donald Tramp daha çox 2 şeyə nail olmaq istəyir:
1) Rusiya-Ukrayna müharibəsini bitirmək- Bunun hansı formada olması Donald Trampı bir o qədərdə maraqlandırmır. Həttda beynəlxalq hüquqa zidd olsada, ərazi itkisi hesabınada olması mümkündür.
2) Rusiyanın beynəlxalq təcridinin sıradan çıxarılmasıdır. Əslində bunu başa düşmək olar. Çünki müharibənin uzanması və Rusiyaya qarşı sanksiyaların davamlılığı Rusiyanı daha təhlükəli bir episentirə sürükləyir. Söhbət Çindən gedir. ABŞ-ın hazırda özünə tay gördüyü və əsas rəqib saydığı ölkə Çindir. Çin uzun müddətdir ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsindən istifadə edərək, Rusiyaya müəyyən məhsullar satır və müəyyən məhsullar alır. Bunun qarşılığında da bölgədə aktiv fəaliyyəti var. Həm hərbi fəaliyyət, həmdə enerji sahəsində də fəaliyyət göstərir. Söhbət aktiv bölgələrdəndə getmir.

Bu ərazilər rusların ən az olduğu bölgələrdir. Hətta son illərdə Sibirə köçən Çinlilərində sayı kifayət qədər çoxdur. Yəni əslində Çin tədricən Rusiyanın içərisinə nüfuz edir. Həmdə Rusiyanı maliyyə asılılığınada salmaqdadır. Görünür bunu Amerikada hiss edib. Belə olan təqdirdə, Rusiyanın əvvəlki vəziyyətə qayıtmasını istəyir. ABŞ-ın müttəfiq və düşmənləri ilə bağlı ortaq bir yanaşması var. Yəni ABŞ müttəfiq və düşmənlərinin nə çox güclənməsini, nədə çox zəifləməsini istəmir.

Rusiya indiki məqamda zəifləyib. Ancaq bundan sonra zəifləməsi onun həm Avropada qorxan bir güc olmasının qarşısını alacaq ki, bu Amerikanın Avropa üzərindəki nüfuzunun azalması deməkdir. Digər tərəfdən Rusiyanın Çinlə yaxınlaşması onu daha ciddi bir təhdid halına sala bilər. Mən danışıqların hələlik uğurlu getdiyini düşünmürəm. Yəni Zelenskini nəyəsə məcbur etməyə çalışırlar. Ancaq digər tərəfdən Avopa İttifaqı ölkələridə Zelenskinin arxasındadır və müharibənin davam etməsində maraqlıdırlar.

Bu baxımdan hələlik konkret bir razılaşmanın olduğunu demək çətindir. Hazırda Rusiyanın işğalı davam etməkdədir. Belə bir zamanda tərəflərin danışıqlara getməsi və sülh əldə etmək bir az çətin görünür. Böyük ehtimal 2026-ci ildə də proses davam edəcək. Ən azından danışıqlar masasında daha aktiv bir ssenarinin şahidi ola bilərik".

Telegramda izləyin