Şifrəniz nə qədər təhlükəsizdir? - Elə indi YOXLAYIN

Müasir dövrdə biz bir çox işlərimizi internet üzərindən görürürük. Bu isə xüsusi təhlükəsizlik tələb edir. Adətən internetdə istifadə etdiyimiz hesablar üçün çox sadə və yaddaqalan şifrələrdən istifadə edirik, lakin təhlükəsizliyi qorumaq istəyiriksə, bir neçə məsələyə diqqət yetirməliyik. Şifrəmizi daha etibarlı etmək üçün nə edə bilərik?

Big.az xəbər verir ki, media nümayəndələri üçün təşkil olunan "Rəqəmsal Savadlılıq" adlı təlimin növbəti mövzusu məhz şifrə təhlükəsizliyi ilə bağlı olub.

Çıxış edən mentorlar qeyd ediblər ki, hər bir şifrə konfidensiallıq, tamlıq və əlçatanlıq cəhətindən etibarlı olmalıdır.

Yaxşısı budur ki, şifrəmizdə təxmin edilə bilən məlumatlardan (yəni adımız, doğum tariximiz, yaş, qohum-əqrəba adı, yaşadığımız yer və s.) istifadə etməyək. Bəs nədən istifadə etmək daha məqsədəuyğundur?

1)Rəqəmlər və hərflər

Şifrənizdə ard-arda olan rəqəmlərdən istifadə etməyin (12345 ən asan şifrələrdən hesab olunur). Çalışın qarışıq rəqəmlərdən, böyük və kiçik hərflərdən istifadə edin. Hətta özəl simvollardan da (@,#,&^) istifadə edərək şifrənizi daha qarışıq və güvənli hala gətirə bilərsiniz.

2) Uzunluq

Şifrənizin təhlükəsizliyi üçün məsləhət görülən uzunluq 8-12 simvoldur. Şifrəniz 8 simvoldan çox olsa, daha güvənli olacaq.

3) İki addımlı güvənlik sistemi

İki addımlıq doğrulama sistemi, sistemə daxil ediləcək istifadəçinin həqiqətən bu istifadəçi olub-olmadığını yoxlamaqdan ibarət olan əsas təhlükəsizlik mərhələlərindən ibarətdir. Bu ikinci təhlükəsizlik təbəqəsi yalnız insana məxsus olan və yalnız şəxsin özündə olan xüsusi məlumatları ehtiva edir. Bu sistemi aktiv edərək təhlükəsizliyi ikiqat güclü hala gətirə bilərsiniz.

4) Şifrəni mütəmadi olaraq dəyişdirmək

Hesabınız təhlükəsiz kimi görünsə də, ola bilər ki, şifrəniz hər hansısa bir hakerin əlindədir, lakin o hələ bir tədbir görmür. Bu səbəbdən şifrənizi mütəmadi olaraq dəyişmək və daha öncə qoyduğunuz şifrələrdən istifadə etməmək məsləhətdir.

5) Şifrə meneceri

İnsanlar adətən şifrələrini xatırlamaq üçün ya bir kağıza qeyd edir, ya da hər hesabı üçün eyni şifrədən istifadə edirlər. Lakin yazdığınız kağız kiminsə əlinə düşə bilər. Yaxud bir hesabınız ələ keçirildiyində, eyni şifrədən istifadə etdiyinizə görə digər hesablar da təhlükə altında ola bilər. Bu iki vəziyyətə düşməmək üçün hər hesabınız üçün ayrı şifrələr təyin edin, kompüter və telefonunuzda "Keepass", "LastPass" kimi şifrə menecerindən istifadə edin.

6) Şifrə generatoru

Şifrələrinizi daim dəyişmək istəsəniz, sizə daha təhlükəsiz şifrə yaratmaqda yardım edən xüsusi proqramlardan yararlana bilərsiniz.

Xarici tətbiqlərdən əlavə, milli cert.gov.az saytındakı xüsusi generatordan (https://cert.gov.az/az/password-generator) istifadə edə bilərsiniz.

7) Şifrənin təhlükəsizlik testi

Seçdiyiniz şifrənin təhlükəsizliyini yoxlamaq üçün də xüsusi proqramlar mövcuddur. Məsələn, Passwordmonster.com saytına şifrənizi daxil edərək, onun neçə müddətə çözülə biləcəyinə baxa bilərsiniz. Qeyd edək ki, daha öncə adını çəkdiyimiz saytdan əldə olunan şifrələri tapmaq üçün milyonlarla il tələb olunur (bunu həmin saytın özündə də yoxlamaq olar).

Xatırladaq ki, İnnovasiya və Rəqəmsal İnkişaf Agentliyinin dəstəyi, Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Asossasiyasının (AİKTSA) təşəbbüsü ilə media nümayəndələri üçün növbəti "Rəqəmsal Savadlılıq" adlı təlimlərə 1 may tarixindən start verilib. 2 ay davam edəcək təlim proqramları iştirakçıların nəzəri və praktik bacarıqlarının artırılmasına, həmçinin mediada İKT ilə bağlı maarifləndirici məlumatların düzgün şəkildə yayılmasına öz töhfəsini verəcək.

Hər təlimdə faydalı və praktik məsləhətləri ilə jurnalistlərin işini asanlaşdırmağa çalışan AİKTSA sədri, "Virtual Azərbaycan Group of Company" MMC, "Vision TV" MMC şirkətlərinin və bir sıra digər layihələrin təsisçisi və direktoru Elvin Abbasova, həmçinin, təşkilatçılıqla bağlı dəyərli fəaliyyətinə görə Visiontv.az saytının redaktoru Orxan Kərimova xüsusi təşəkkürümüzü bildiririk.

Natəvan Baxşiyeva

Telegramda izləyin