Morze kimdir?

Samuel Finley Breese Morze ( 27 Aprel 1791 - 2 Aprel 1872) Amerikan İxtiraçı, portret və tarix səhnəsi rəssamı.On doqquz yaşında Yale Universitetindən məzun olub.
Londona gedib qayıtdıqdan sonra portret şəkli gündəmdə olduğu üçün diqqətini portretə verdi. Köhnə Millət Məclisi (The Old House of Represantatives), Louvre Qalereyası (The Gallery of The Louvre), Heraklın Sonu (The Dying Hercules) ən məşhur tablolarıdır
1826-cı ildə Milli İncəsənət Akademiyasının qurulmasında rol oynadı və ilk başçısı oldu. 1832-ci ildə New York Universiteti Ећəkil və Heykəl Ећöbəsi Professorluğuna gətirildi. Teleqraf işlərinə başlayınca portret şəkilinə ara verdi.

Morzenin mexaniki araşdırmalara marağı gənc yaşlarında başlamışdır. 1832 ilində etdiyi okean səyahətində, Charles Tomas Jacksonun elektriklə əlaqədar son inkişafları izah etməsi üzərinə, New York Universitetində elektromaqnetik mövzularında öyrəndikləri mövzular, başında elektrikli teleqraf fikirini doğurdu. Morzenin elektrikli teleqrafı, bir elektrik dövrəsində barabanın bir

irdi olmağa həsr etdi. Yale Universitetində ikən, Benjamin Silliman və Jeremiah Dayın elektrik haqqındakı konfranslarına qatıldı. Portret şəkillər çəkərək pul qazandı. 1810-ci ildə Yale Universitetindən məzun oldu. Morze daha sonra 1811-ci ildə Allstona Avropaya gedərkən yoldaşlıq etdi.

Morze bir daşı ya da mərməri 3 fərqli ölçüdə yona bilən mərmər kəsmə maşınını icad etdi. Morze bunun patentini ala bilmədi, çünki 1820ci ildə Tomas Blanchardın bənzər bir icadı vardı.

Morze xatirəsinə 1871-ci ildə hazırlanan, New York Central Parkdakı heykəl Morze 1837-cidə elektrikli teleqrafı icad etməsinə həsr olunur. Cozef Henry, bu gün Princeton Universitetində olan
ilk prototipi etmişdi. Henry ayrıca, Morzenin O'Reilly'ye qarşı iddia açmasına baxmayaraq nəşr edə bilmədiyi elmi sənədlərə də sahib idi. Patent sınağı müddətində, Morzenin vəkili, Morzenin öz əl yazısıyla yazılmış olan elmi sənədlərin yandırıldığını iddia etdi. Cozef Henry zamanının açıq qaynaqlı təşəbbüs sahiblərindən idi və Morze gizlilik üstünlüklərini əlində tuturdu. 1837-c ildə Morze cihazın patentini aldı. 1832-ci ildə, Morze elektomanyetik teleqraf və Dr. Charles T. Jacksonla etdiyi teleqraf danışıqlarında istifadə etdiyi
Morze Kodları olaraq bilinən siqnal əlifbası fikirlərini inkişaf etdirdi.

1830-cu ildə Romada təhsil görərkən, danimarkalı heykəltəraş Bertel Thorvaldsen tərəfindən
öyrədildi; Bəzən bu iki sənətçi Qədim Roma xarabalıqlarında gedişə çıxardı. Morze ayrıca Thorvaldsenin portretini də hazırladı. 1835 payızında, Morze hərəkətli kağız lent üstünə qeyd edən bir teleqraf yaratdı və nümayiş etdirdi. 1836-nın əvvəllərində, Morze qeyd edən teleqrafını Dr. Leonard Galeyə təqdim etdi. Eyni il yığdığı 1496 səslə В New York bələdiyyə başçılığı seçkilərində müvəffəqiyyətsiz oldu.

1836-cı ildə Morze çalışan ilk teleqraf nümunəsini bitirdi. Bu teleqraf tək elementli bir batareya və sadə bir
maqnit istifadə edirdi. Bu nümunə 13 - 14 metr kimi çox qısa məsafələrdə çalışırdı. 1836-cı ilin qışında Morze ilk nümunəsini Leonard Galeyə göstərdi. Gale, Cozef Henryin elektromaqnetik rulonlarla bağlı işlərindən xəbərdar idi. Bu məlumatlara əsaslanan Gale, Morzeyə bir neçə inkişaf tövsiyəsi verdi və Henryin bu inkişafları izah edən 1831-ci il tarixli elmi nəşrlərini oxumasını məsləhət gördü. Bu inkişaflarla birlikdə Morze və Gale 16 kilometrlik bir sahədən gələn mesajları yaza biləcəkdi. Eyni ilin Sentyabr ayında, Alfred Vail
New York Universitetində teleqrafın nümayişimində bələdçilik etdi. Vailin atası yaxşı əlaqələri olan ixtiraçı, vəkil, birlik lideri və texnologiya sərmayəçisi idi. Morzenin teleqraf üçün səylərini maliyyəyə etdi.
Teleqraf alıcısı
1838-ci ildə, Morze hər hərfə bir rəqəmsal kod təyin edilmiş olan telgrafik lüğətini, telgrafik bir şifrəylə dəyişdirdi. Alfred Vail ilk günlərdən bəri mübahisə edilən bu sadə kodların əsl icadçısıdır. Bu mövzuda ki bir çox yazıya görə Vail gerçək ixtiraçı idi, buna qarşı Morze və tərəfdarları bunun əksini iddia etdi.

Morze teleqrafı 24 Yanvar В universitetdə nümayiş etdirdi. Morze elektrikli teleqrafın ilk ictimai təqdimatını 8 Fevral 1838-ci ildə Philadelphia Pensilvanyada olan Franklin İnstititunda bir elm komitəsinin qarşısında reallaşdırdı(İlk iş tarixi 6 Yanvardır). Morze 21 Fevralda teleqrafı başçı Martın Van Burana təqdim etdi. Qısa bir zaman sonra, Birləşmiş Ећtatlar Ticarət Nümayəndələri Komitəsi başçısı F. O. J. Smith Maine, Morzenin yoldaşı oldu və Konqresdə 30,000 Amerikan Dollarını keçməyən teleqraf xətti proyektini təklif etdi. Morze ayrıca bir su kütləsi üstündən, dəmiryolu altından və ya keçirici hər hansı bir şeydən siqnal göndərə bilən radio teleqrafın icadına liderlik etdi.

1839-cu ildə Samuel Morze (Parisdən) Luis Daguerre tərəfindən Daugerreptype Fotoşəkilçiliyin ilk Amerikan təyin etməsini nəşr etdi. Morze Amerikan daugerreptypelara liderlik etdi. 24 May 1844-cü ildə Morze Vaşinqton D.C.da olan Ali Məhkəmə binasından Baltimore, Marylandda olan bələdçisi Alfred Vailə bu teleqraf mesajını göndərdi; "What hath God wrought" (İncildən götürmə, Maddə 23:23).

1850-ci illərdə Morze Kopenhagenə getdi və heykeltəraşın məzarının da olduğu Thorvaldsen muzeyini ziyarət etdi. Kral VII. Frederick tərəfindən qəbul edildi və Thorvaldsenin 1830-cu ildə etmiş olduğu portretini vəsiyyəti olduguna görə kral ailəsinə bağışladı. Thorvaldsenin portreti hələ də Danimarka Kraliçası II. Margaretdədir.|